امامزاده گنجه (گنبد آبی)

این زیارتگاه در فاصله هفت کیلومتری از شهر گنجه قرار دارد و بنا بر روایات، شاهزاده ابراهیم، فرزند امام پنجم حضرت محمد باقر (علیه‌السلام)، در این مکان مقدس دفن شده است. ساختمان آرامگاه و گنبد آن که احتمال می‌رود در سده‌های چهاردهم و پانزدهم میلادی ساخته شده باشد، عمدتاً با کاشی‌های آبی تیره و روشن تزئین شده است. از این‌رو مردم این مکان را «گنبد آبی» یا «امام آبی» نیز می‌نامند.

در گذشته در مجموعه زیارتگاه، پیرامون آرامگاه، تکایا، مسجد و بناهای کمکی وجود داشته است. همچنین در حیاط این مکان مقدس، قبرستانی قدیمی قرار داشته و مردم از سراسر آذربایجان جنازه‌های خود را آورده و در این مکان مقدس به خاک می‌سپردند.

در کتیبه‌ای مربوط به قرن نوزدهم در این مکان چنین آمده است:

«او (خداوند) بزرگ است. این باغ شریف (بهشت) جایگاه آرامگاه مقدس مولانا ابراهیم، فرزند امام محمد باقر (علیه‌السلام)، است. درود خدا بر او باد. او صد و بیست سال پس از هجرت جدّ خود درگذشت. فرمان بازسازی این مکان والا در سال ۱۲۹۶ هجری قمری (۱۸۷۸ میلادی) از سوی ژنرال‌ماژور اسرافیل‌بیگ یادگارزاده از تفلیس صادر شد.»

در «تقویم قفقاز» که در سال ۱۸۸۶ منتشر شده، آمده است که امامزاده گنجه دارای زمین‌های وقفی گسترده بوده و نذورات فراوانی به آن تقدیم می‌شده است، با این حال در آن زمان این زیارتگاه در آستانه ویرانی قرار داشته است.

بر اساس فرمانی که رئیس‌جمهور جمهوری آذربایجان، الهام علی‌اف، در اول مارس سال ۲۰۱۰ امضا کرد، در این مجموعه عملیات مرمت و بازسازی انجام شد و در سال ۲۰۱۶ افتتاح رسمی آن صورت گرفت.

 

سلام‌زاده آ.و.، معماری آذربایجان در سده‌های شانزدهم تا نوزدهم، صص ۲۳–۲۶.

شِبلیکین ای.پ.، یادمان‌های معماری آذربایجان در عصر نظامی (مواد)، صص ۵۱–۵۲.

م.خ. نعمت، زیارتگاه‌ها در آذربایجان، صص ۱۵۴–۱۵۷.

محمدوف ناهید، مجموعه تاریخی امامزاده گنجه (در کتاب: آذربایجان و میراث اهل‌بیت)، صص ۵۶–۷۴.

تقویم قفقاز، ۱۸۸۶، ص ۱۵۸.

اشتراک‌گذاری:
Ziyarətnamə