این زیارتگاه در روستای نارداران، یکی از روستاهای کهن شهر باکو، قرار دارد و بنا بر روایات، رحیمه خاتون، دختر امام موسی کاظم (علیهالسلام)، در این مکان دفن شده است. کتیبهای که بر بالای درِ بنای مسجدی که قبر در آن قرار دارد، نشان میدهد که این ساختمان در سالهای ۱۳۶۳–۱۳۶۴ میلادی بنا شده است. در نزدیکی آن، بنای تاریخی دیگری از جمله مسجدی متعلق به سالهای ۱۳۰۷–۱۳۰۸ میلادی، مسجدی از قرن هفدهم و کاروانسرایی نیز وجود دارد. در اطراف مجموعه پیر نیز قبرستانی قرار دارد و سنگقبرهای برخی از قبور، قدمت تاریخی این مکان را نشان میدهند.
در منابع کلاسیک، اطلاعاتی درباره پیر نارداران یافت نمیشود. ساختمانهای این مجموعه برای مدت طولانی زیر خاک مانده و به فراموشی سپرده شده بودند تا اینکه در اوایل قرن بیستم، به ابتکار ساکنان روستا مورد بازسازی قرار گرفتند. در دوران حاکمیت شوروی، از این مکان برای مقاصد غیرمذهبی استفاده میشد. پس از استقلال آذربایجان، پیر نارداران به زیارتگاهی بزرگ با گنبدی وسیع و چهار مناره بلند تبدیل شد. قبر مقدس در حجرهای کوچک قرار دارد که از داخل مسجد به آن راه دارد.
منابع
- شبلیکن ای.پ.، یادمانهای معماری آذربایجان در عصر نظامی (مواد)، صص ۳۰–۳۱
- م.خ. نعمت، زیارتگاهها در آذربایجان، صص ۵۷–۶۰
- دانشنامه مساجد جمهوری آذربایجان، ص ۸۲
- آذربایجان: مروارید فرهنگ اسلامی، صص ۱۰۸–۱۰۹